AB, yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlere yönelik olası önlemleri tartışacak

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü El Anouni, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu yasa dışı yerleşimlerden AB'ye gelen ürünlere yönelik olası ticaret tedbirlerini içeren seçenek belgesinin bu hafta sunulacağını bildirdi.

Anouar El Anouni AB Komisyonu sözcülerinin günlük basın toplantısında, Başkan Ursla von der Leyen'in daha önce duyurduğu "seçenek belgesi"nin ne zaman sunulacağına ilişkin soruyu yanıtladı. Sözcü, "Başkan'ın da ifade ettiği gibi, bu seçenek belgesini gelecek hafta yapılacak Dış İlişkiler Konseyi'nin Ticaret Bakanları formatındaki toplantısından önce sunacağız. Dolayısıyla belgeyi bu hafta sunacağız. Şu aşamada bunun ötesinde söyleyebileceğimiz başka bir husus bulunmuyor." ifadelerini kullandı. İsrail'e karşı eylemsizlikle itham edilen von der Leyen, geçen hafta yaptığı açıklamada, işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan yasa dışı yerleşimlerden gelen ürünlere yönelik olası ticaret tedbirlerini değerlendiren bir seçenek belgesi hazırlanacağını duyurmuştu. Söz konusu belgenin, 13 Temmuz'daki Ticaret Bakanları Bakanları toplantısında üye ülkelerin değerlendirmesine sunulması bekleniyor. Komisyon ise belgenin içeriğine ve değerlendirilecek ticaret seçeneklerine ilişkin ayrıntı paylaşmıyor. Yerleşimlerle ticaret tartışması AB'de son dönemde, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımlar ile bu yerleşimlerden gelen ürünlerin Avrupa pazarındaki durumuna ilişkin tartışmalar hız kazandı. Uluslararası hukuk alanında faaliyet gösteren Global Echo Litigation Center'ın raporuna göre, 2017-2026 döneminde Avrupa'ya ihraç edilen İsrail tarım ürünlerini taşıyan 5 bin 900'den fazla sevkiyatın yüzde 17,2'si işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan yasa dışı yerleşimlerden geldi. AB, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu yerleşimleri uluslararası hukuka aykırı kabul ediyor ve bu yerleşimlerin iki devletli çözüm perspektifini zayıflattığını vurguluyor. Ancak 7 Ekim 2023'ten bu yana Avrupa kentlerinde sokaklara da taşınan, bazı üye ülkeler ve Avrupa Parlamentosu vekilleri tarafından dile getirilen söz konusu talep, karşılık bulmamıştı. Yoğun eleştirilerin ardından AB Komisyonu'nun hazırladığı seçenek belgesinin, yerleşimlerden gelen ürünlere yönelik olası ticaret tedbirlerine ilişkin hukuki ve siyasi alternatifleri içermesi bekleniyor. Belge, tek başına bağlayıcı bir karar niteliği taşımıyor. Bunun yerine üye ülkelere izlenebilecek farklı politika seçeneklerini sunacak. Ticaret Bakanları Toplantısının ardından üye ülkelerin belirli bir seçenek üzerinde uzlaşması halinde AB Komisyonu, bunu daha sonra resmi bir hukuki teklife dönüştürebilecek.