Yüzlerce Motosikletçi, Maraton Koşucusu ve Bisikletçi Potočari’ye Geldi

Srebrenitsa Soykırımı’nın 31. yıl dönümü anma programlarına katılmak ve 11 Temmuz’da düzenlenecek cenaze töreninde defnedilecek 10 kurbanı anmak üzere yüzlerce motosikletli, maratoncu ve bisikletçi Bosna-Hersek’in Potoçari bölgesine ulaştı.

“Unutmayalım ve bir daha yaşanmasına izin vermeyelim” sloganıyla düzenlenen Srebrenitsa Motosiklet Maratonu’na Bosna-Hersek’in yanı sıra bölge ülkeleri, Avrupa, Türkiye, Libya ve farklı ülkelerden katılımcılar yer aldı. Motosikletlilerin yanı sıra, soykırım kurbanlarına saygılarını sunmak için gelenler arasında Bosna-Hersek, bölge ülkeleri ve Avrupa’dan bisikletçiler, ATV kullanıcıları ve geleneksel kıyafetleriyle atlı gruplar da bulundu. Srebrenitsa’da 11 Temmuz’da yapılacak toplu cenaze töreninde, Temmuz 1995’te Sırp Cumhuriyeti Ordusu (VRS) ve destekçileri tarafından gerçekleştirilen soykırımda hayatını kaybeden 10 kişinin naaşları Potoçari Anıt Mezarlığı’nda toprağa verilecek. Bu yıl defnedilecek kurbanların kalıntıları, geçmiş yıllarda Liplje, Baljkovica, Suljići ve Kameničko Brdo bölgelerinde bulunan toplu mezarlardan çıkarıldı. Kurbanların büyük bölümünün naaşları eksik olduğu için bazı aileler yakınlarını yalnızca bir veya iki kemik parçasıyla toprağa verecek. Defnedilecek kurbanların yaşları 20 ile 56 arasında değişiyor. Aralarında, öldürüldüklerinde henüz 20’li yaşlarında olan üç genç de bulunuyor. Yıllar sonra kimlikleri belirlenen bu kişiler, Vlasenica, Zvornik, Bratunac ve Srebrenitsa bölgelerinde öldürülen sivillerden oluşuyor. Bu yıl toprağa verilecek kurbanlardan bazılarının kalıntıları 1997 yılında bulunurken, diğerlerinin naaşları 2001-2022 yılları arasında Kamenica, Jelovačka Çeşmesi, Budak ve Glogova gibi bölgelerde yapılan kazılarda çıkarıldı. Bu yılın en genç kurbanı, 1975 doğumlu Senad (Zaim) Jusiç. Bratunac bölgesinde Temmuz 1995’te kaybolan Jusiç’in kalıntıları 2022 yılında Kameničko Brdo bölgesinde bulundu. En yaşlı kurban ise 1939 doğumlu Ramo (Mustafa) Dautović oldu. Zvornik bölgesinde kaybolan Dautović’in kalıntıları 2001 yılında Kamenica-Çançari toplu mezarında yapılan kazılarda çıkarıldı. Dautović, daha önce defnedilen kardeşi Juso’nun yanına defnedilecek. Bu yıl da birçok aile yakınlarına kavuşmanın acı dolu anını yaşayacak. Bazı kurbanlar babasının yanına oğul, kardeşinin yanına kardeş, akrabasının yanına akraba olarak defnedilecek. Nuko Nukiç de daha önce dört amcaoğlunun defnedildiği mezarlığa defnedilecek. 11 Temmuz’da Potoçari’de defnedilecek 10 kurban: Senad (Zaim) Jusiç (1975 doğumlu) – 1995’te Bratunac’ta kayboldu, kalıntıları 2022’de Kameničko Brdo’da bulundu. Muriz (Ramiz) Barakoviç (1973 doğumlu) – Zeleni Jadar bölgesinde kayboldu, kalıntıları 2005’te Budak’ta çıkarıldı. Hamed (Edhem) Musiç (1973 doğumlu) – 1995’te Baljkovica bölgesinde öldürüldü, kalıntıları 1997’de Rahunići’de bulundu. Ramo (Şemso) Aliç (1965 doğumlu) – Bratunac’ta öldürüldü, kalıntıları 2001’de Glogova toplu mezarında çıkarıldı. Muhidin (Osman) Osmanoviç (1963 doğumlu) – Vlasenica’da kayboldu, kalıntıları 2008’de bulundu. Huso (Rahman) Çerimoviç (1963 doğumlu) – Zvornik bölgesinde kayboldu, kalıntıları 2008’de Kamenica’da çıkarıldı. Nuko (Suljo) Nukiç (1957 doğumlu) – Vlasenica’da kayboldu, kalıntıları 2002’de Jelovačka Çeşmesi’nde bulundu. Ahmet (Aliya) Guşter (1954 doğumlu) – Vlasenica’da kayboldu, kalıntıları 1997’de Turaliçi’de çıkarıldı. Asim (Ömer) Kuniç (1953 doğumlu) – Zvornik bölgesinde öldürüldü, kalıntıları 2006’da Kamenica-Çançari toplu mezarından çıkarıldı. Ramo (Mustafa) Dautoviç (1939 doğumlu) – Zvornik’te kayboldu, kalıntıları 2001’de Kamenica-Çançari toplu mezarında bulundu.   Bosna-Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü, hâlen yaklaşık 900 Srebrenitsa kurbanının ve toplamda 7 bin 566 kişinin kalıntılarına ulaşmak için çalışmalarını sürdürüyor. Srebrenitsa-Potoçari Anıt Mezarlığı’nda bugüne kadar 6 bin 765 soykırım kurbanı defnedildi. Ayrıca ailelerin kararıyla 250 kurban yerel mezarlıklara defnedildi. Srebrenitsa Soykırımı’nda, 11 Temmuz 1995’te Birleşmiş Milletler’in “güvenli bölge” ilan ettiği Srebrenitsa’nın düşmesinin ardından Sırp Cumhuriyeti Ordusu ve destekçileri tarafından 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk toplu infazlarla öldürüldü. Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007 yılında aldığı kararla Temmuz 1995’te Srebrenitsa’da yaşananların soykırım olduğunu hükme bağladı. Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Bosna-Hersek Mahkemesi ile Sırbistan ve Hırvatistan’daki mahkemeler bugüne kadar soykırım ve savaş suçları nedeniyle 54 kişiyi toplam 781 yıl hapis ve 5 müebbet hapis cezasına çarptırdı. Müebbet hapis cezası alanlar arasında Radovan Karaciç ve Ratko Mladiç de bulunuyor.