Modern Savaşlarda Tetiği Çeken mi Güçlüdür, Yoksa Hedefi Gösteren mi? Dünya siyasetinde bazı olaylar vardır. Bir füze ya da torpido ateşlenir ve herkes ya  gökyüzüne bakar ya da okyanusun derinliklerine ama gerçek stratejistler gökyüzüne de okyanusun derinliklerine de değil haritaya bakar çünkü modern savaşlarda asıl soru şudur: Füzeyi ya da torpidoyu kim attı değil, hedefi kim gösterdi? Son günlerde tartışılan iddia tam da bu soruyu gündeme getiriyor. İddiaya göre İran’a ait bir geminin konumu Hindistan tarafından paylaşılmış olabilir. Bu iddia henüz kesinleşmiş değil ama doğru olsun ya da olmasın, bize çok önemli bir gerçeği hatırlatıyor: Modern savaşların kaderini bazen tetiği çeken değil, koordinatları veren belirler.   Bir Savaş Gemisinin Konumu Nasıl Bulunur? Modern Deniz Savaşlarında Görünmeyen İstihbarat Zinciri Denizde hareket eden bir savaş gemisini bulmak sandığımız kadar basit değildir. Bu genellikle üç katmanlı bir istihbarat zinciriyle mümkün olur: uydu istihbaratı, sinyal istihbaratı ve müttefik kaynaklı istihbarat fakat bu zincirin en kritik halkası çoğu zaman teknolojik değil jeopolitiktir. Yani bazen bir uydu değil, bir müttefik konuşur. Bu yüzden askeri stratejide sık kullanılan bir cümle vardır: Modern savaşlarda radarların menzili değil, ittifakların menzili belirleyicidir. Dolayısıyla eğer gerçekten bir müttefik hedefin yerini göstermişse, bu yalnızca teknik bir veri değildir. Bu aynı zamanda jeopolitik hizalanmanın sessiz ilanıdır.   Hindistan – İsrail İlişkileri Bu İddianın Neresinde Duruyor? Hindistan ile İsrail arasındaki ilişkiler son 30 yılda olağanüstü hızla derinleşti. Bugün Hindistan: İsrail’in en büyük savunma sanayi müşterilerinden biri, İsrail teknolojisinin en yoğun kullanıldığı ülkelerden biri, siber güvenlik ve istihbarat alanında kritik bir partner ve bu nedenle şunu çok rahat söyleyebilirim ki; Ortadoğu’da İsrail neyse, Hint Okyanusu’nda Hindistan odur. Bu tablo, iki ülke arasında yalnızca diplomatik değil, stratejik bir güven ilişkisi olduğunu da gösteriyor. Dolayısıyla böyle bir iddia ortaya atıldığında kanımca bu “imkânsız” değil, “mümkün bir senaryo” olarak değerlendirilmelidir.   İran Neden Hindistan’a Sert Tepki Vermiyor? Neden Devletler Bazen Sessiz Kalmayı Seçer? Eğer böyle bir şey gerçekten yaşandıysa şu soru ortaya çıkar: İran neden Hindistan’ı açıkça suçlamıyor? Bunun cevabı askeri değil stratejik bir sorudur aslında ve devletler bazen her şeyi bilir ama her şeyi söylemez çünkü uluslararası siyasette bazen en büyük risk saldırı değil, cephe sayısının artmasıdır. İran şu anda zaten: ABD ile savaş halinde, İsrail ile doğrudan çatışma hattında ve bölgesel dengeler açısından kırılgan bir ortamda. Böyle bir tabloda Hindistan ile doğrudan bir kriz başlatmak İran için yeni bir cephe anlamına gelir. Bu nedenle strateji dünyasında çok bilinen bir kural vardır: Devletler her savaşı kabul etmez,  hangi savaşı kabul edeceklerini seçer.   Hint Okyanusu’nda Yeni Bir Jeopolitik Satranç mı Kuruluyor? Dünya siyaseti giderek Ortadoğu’dan Asya’ya doğru kayıyor bu bir gerçek ve bugün küresel güç rekabetinin yeni merkezi Hint Okyanusu, Pasifik ve Güney Asya ve bu bölgede üç farklı güç hattı ortaya çıkıyor. Birinci hat: ABD – İngiltere – İsrail – Hindistan İkinci hat: Çin – Pakistan – Görece İran Üçüncü hat ise denge politikası izleyen ülkelerden oluşuyor ve Türkiye bu denklemde dikkat çeken ülkelerden biri. Bu tablo bize şunu gösteriyor: Bugünün krizleri bölgesel değildir. Hepsi daha büyük bir küresel rekabetin parçasıdır.   Pakistan Faktörü Bu Hikâyenin Neresinde? Hindistan’ın son yıllarda en ciddi rekabet yaşadığı ülke Pakistan. Pakistan yalnız değildir ve arkasında iki önemli güç bulunur: ÇİN ve Türkiye. Çin Pakistan’ı Hint Okyanusu stratejisinin kritik bir parçası olarak görür. Türkiye ise son yıllarda Pakistan ile savunma sanayi alanında önemli iş birlikleri kurmuştur. Bu nedenle Güney Asya’daki rekabet yalnızca iki ülke arasında yaşanan bir sınır gerilimi değildir. Bu aslında iki farklı stratejik blok arasındaki mücadeledir ve bazen savaş iki ülke arasında görünür ama satranç tahtasında çok daha fazla oyuncu vardır.   Kognitif Mimari Açısından Bu Olay Bize Ne Anlatıyor? Modern savaşlar yalnızca sahada değil, zihinlerde de yürütülür. Bir olayın kendisi kadar o olayın nasıl anlatıldığı da önemlidir ve bazen bir torpido ya da füze yalnızca bir gemiyi vurmaz aynı zamanda bir mesaj gönderir. Bir güç gösterir. Bir korku üretir ve bazen bir hizalanmayı hızlandırır. Bu yüzden strateji dünyasında yeni bir kavram giderek daha fazla konuşuluyor: KOGNİTİF SAVAŞ. Bu savaşın cephesi toprak değildir. Bu savaşın cephesi algıdır ve bir ülkenin sınırları haritalarla korunur ama zihni korunamazsa o harita çok uzun süre dayanamaz.   Modern Savaşların Gerçek Gücü Nerede? Bugün yaşanan olaylar bize çok önemli bir gerçeği hatırlatıyor. Savaşlar artık yalnızca silahlarla kazanılmıyor. Savaşlar: istihbarat ağlarıyla, müttefik ilişkileriyle, anlatı gücüyle ve kognitif mimariyle kazanılıyor. Bu yüzde den belki de asıl soru şu olmalıdır: Bu gemiyi kim vurdu? değil. O geminin hedef olduğunu kim söyledi? Çünkü modern çağın en tehlikeli silahı bazen bir füze ya da torpido değil, en doğru zamanda verilen bir koordinattır.