Gazze’de bir annenin sözleri, bugün yaşananların en yalın özeti gibi dolaşıyor dilden dile: “Ben 6 çocuk doğurmakla yükümlüyüm. Çünkü ikisini İsrail öldürecek, ikisi eve ekmek getirmek için çalışacak, ikisi de okusun ki ülkesi için işe yarasın.”   Bu söz, Gazze’de yaşayan bir anneye ait. Abartı gibi gelebilir. Ama bölgede yaşananlara bakıldığında, bu cümlenin bir korkuyu değil, yaşanmışlığı anlattığı görülüyor.   “Anne” kelimesi Türkçede “ana” kökünden gelir. Yaşamı başlatan, koruyan ve sürdüren anlamı taşır. Gazze’de ise bu kelime, bugün daha çok kayıpla birlikte anılıyor.     Çocuk ölümleri artıyor: Her kayıp bir aileyi parçalıyor   7 Ekim 2023’ten bu yana süren saldırılarda, Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre hayatını kaybedenlerin sayısı 60 bini aştı. Uluslararası kuruluşların ve sahadan aktarılan verilerin ortaklaştığı nokta şu:   Gazze’de hayatını kaybedenlerin büyük bölümünü kadınlar ve çocuklar oluşturuyor.   UNICEF verilerine göre bazı dönemlerde her gün onlarca çocuk hayatını kaybetti. Toplam çocuk kayıplarının ise 20 binin üzerine çıktığı, bazı saha verilerinde bu sayının 21 bini aştığı ifade ediliyor.     Ayrıca yine UNICEF ve saha raporlarına göre:   • 50 binden fazla çocuk öldü ya da yaralandı • Gazze’de yaşayan çocukların neredeyse tamamı doğrudan çatışmadan etkilendi   Bu tablo, sadece sayılardan ibaret değil. Hayatını kaybeden her çocuk, geride bir anne bırakıyor. Ya da annesiyle birlikte hayatını kaybediyor.     Kadın kayıpları: Çocuklar annesiz kalıyor   Sahadan paylaşılan verilere göre hayatını kaybedenler arasında 10 binden fazla kadın bulunuyor. Bu kadınların önemli bir kısmı anneydi.   Genel can kaybının ise 60 binin üzerine çıktığı belirtiliyor.   Bu durum, Gazze’de iki yönlü bir kaybı ortaya çıkarıyor:   • Çocuklar annesiz kalıyor • Anneler çocuklarını kaybediyor   Savaşın etkisi yalnızca can kaybıyla sınırlı kalmıyor. Aile yapısı doğrudan etkileniyor. Aynı evde hem anne hem çocuk kaybı yaşanan çok sayıda vaka bulunuyor.     Hamile kadınlar ve doğamayan hayatlar   Saldırılar sırasında hayatını kaybedenler arasında hamile kadınlar da var. Sağlık kaynakları, bazı vakalarda hayatını kaybeden annelerin karnındaki bebeklerin ameliyatla alınmaya çalışıldığını aktarıyor.   Gazze’de sağlık sistemi de ağır baskı altında:   • Hastanelerin büyük bölümü hizmet veremez durumda ya da kapasitesinin çok üzerinde çalışıyor • Tıbbi malzeme ve ilaç eksikliği sürüyor   Bu durum, bölgede sağlık sisteminin ne kadar zor şartlarda çalıştığını da gösteriyor.   Doğum, Gazze’de artık planlanabilen bir süreç değil. Birçok aile için riskli bir bekleyişe dönüşmüş durumda.     Yerinden edilen aileler: Anneler çocuklarını korumaya çalışıyor   Gazze’de nüfusun büyük bölümü yerinden edilmiş durumda. Aileler sık sık yer değiştirmek zorunda kalıyor.   Saha verilerine göre:   • Nüfusun yaklaşık %90’ı yerinden edildi • Gazze nüfusunun yaklaşık yarısını çocuklar oluşturuyor   Çadır kentler, geçici barınma alanları ve kalabalık sığınaklar günlük yaşamın parçası hâline geldi.   Bu koşullarda anneler, çocuklarını korumaya çalışıyor. Temel ihtiyaçlara erişim ise oldukça sınırlı:   • Temiz suya ulaşım zor • Gıda yetersiz • Sağlık hizmetleri sınırlı   Bu şartlar altında annelik, günlük hayatı sürdürebilme mücadelesine dönüşüyor.     Yetimleşme artıyor: Çocuklar korumasız kalıyor   Sahadaki insani yardım kuruluşları, Gazze’de yetim sayısının hızla arttığını belirtiyor.   Uluslararası raporlara göre:   • 17 binden fazla çocuk ebeveynlerinden en az birini kaybetti   Bu çocukların bir kısmı akrabalarının yanında kalırken, önemli bir kısmı ise korumasız durumda yaşamını sürdürüyor.   Yetimlik artık tekil bir durum değil. Gazze’de yaygın bir sosyal gerçeklik hâline gelmiş durumda.     Psikolojik etkiler: Çocuklar ve anneler aynı travmayı yaşıyor   UNICEF ve diğer uluslararası kuruluşlar, Gazze’de yaşayan çocukların büyük bölümünün travma belirtileri gösterdiğini bildiriyor.   Son verilere göre:   • 1 milyondan fazla çocuk psikolojik travma altında   Bu durum, anneleri de doğrudan etkiliyor. Çocukların yaşadığı kayıp ve korku, aile içinde sürekli bir stres ortamı oluşturuyor.   Uzmanlara göre:   • Sürekli yer değiştirme • Yakın kaybı • Güvensizlik hissi   hem çocuklarda hem de annelerde uzun vadeli psikolojik etkiler bırakıyor.     Anneler Günü yaklaşırken: Eksik kalan aileler   Dünyanın birçok yerinde Anneler Günü hazırlıkları yapılırken, Gazze’de birçok aile için bu gün farklı bir anlam taşıyor.   Bazı çocuklar annelerini kaybetti. Bazı anneler çocuklarını.   Bu yıl Gazze’de binlerce anne, çocuğundan “Seni seviyorum” sözünü duyamayacak. Aynı şekilde, birçok çocuk da annesine sarılamayacak.   Sahadaki tablo: Günlük yaşam hayatta kalma mücadelesi   Gazze’de günlük yaşam, temel ihtiyaçlara erişim üzerine kurulu. Aileler:   • Gıda bulmak • Suya ulaşmak • Güvenli bir yer bulmak   için çaba harcıyor.   Anneler, bu süreçte hem bakım veren hem de kriz yönetimini üstlenen kişi konumunda. Ancak kaynakların sınırlı olması, bu yükü daha da ağırlaştırıyor.     Son durum: Kayıplar sürüyor, belirsizlik devam ediyor   Gazze’de saldırıların etkisi hâlâ devam ediyor. Can kayıpları artarken, yerinden edilme ve insani ihtiyaçlar da büyüyor.   Uluslararası kuruluşlar, özellikle çocuklar ve kadınlar için acil insani yardım çağrısını sürdürüyor.     Kaynaklar   • UNICEF – Gazze çocuk ve travma raporları • Anadolu Ajansı – güncel can kaybı verileri • Gazze Sağlık Bakanlığı – saha istatistikleri • Euronews – bölgeye ilişkin haberler