Avrupa Birliği'nin Batı Balkanlar üzerindeki siyasi etkisi her geçen gün daha görünür hâle geliyor.  Bunun son örneği ise Montenegro (Karadağ) oldu. Montenegro'nun, Avrupa Birliği'nin ortak vize politikasına uyum gerekçesiyle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına yeniden vize uygulama kararı alması, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, Balkanlar'ın geleceğini de yakından ilgilendiren stratejik bir gelişmedir. Oysa Montenegro, bağımsızlığını kazandığı ilk günden itibaren Türkiye'nin en güçlü destek verdiği ülkelerden biri olmuştur.  Türkiye, Karadağ'ın uluslararası alanda tanınma sürecinden ekonomik kalkınmasına kadar birçok alanda dostluğunu göstermiş; Türk iş insanları bu ülkeye yatırım yapmış, binlerce vatandaşımız Montenegro'yu ziyaret etmiş, emlak satın almış ve ülke ekonomisine önemli katkılar sunmuştur. Buna rağmen Montenegro, son yıllarda vize konusunda tutarsız bir politika izlemiştir. Geçmişte yaşanan ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran bir olay sonrasında Türk vatandaşlarına yönelik vize uygulaması başlatılmış; ancak daha sonra olayla Türk vatandaşları arasında doğrudan bir bağlantı kurulamadığının anlaşılması ve iki ülke arasındaki temasların ardından bu karardan geri adım atılarak yeniden vizesiz seyahat uygulamasına dönülmüştü. Bugün ise aynı ülke, bu kez Avrupa Birliği'nin baskısı ve üyelik sürecine uyum gerekçesiyle yeniden Türk vatandaşlarına vize uygulamaktadır. Bu durum açıkça göstermektedir ki Montenegro, kendi ulusal çıkarlarından ziyade Brüksel'in siyasi tercihlerini öncelemektedir.   Avrupa Birliği Balkanlar'ı Kendi Çıkarları İçin Kullanıyor Asıl mesele yalnızca Montenegro değildir. Avrupa Birliği, Batı Balkan ülkelerini yıllardır "üyelik" vaadiyle yönlendirmekte; buna karşılık bu ülkelerden kendi dış politika ve vize politikalarına eksiksiz uyum beklemektedir. Bugün Montenegro'da başlayan süreç, yarın Bosna-Hersek, Kosova, Sırbistan ve Kuzey Makedonya için de benzer taleplere dönüşebilir. Oysa bu ülkelerin ekonomilerinde Türkiye'nin yeri tartışılmazdır. Türk turistler, yatırımcılar ve iş insanları Balkan ülkelerine milyarlarca liralık ekonomik katkı sağlamaktadır.  Turizmden inşaata, ticaretten gayrimenkule kadar birçok sektör Türkiye ile kurulan ilişkiler sayesinde canlılığını korumaktadır. Avrupa Birliği ise bu ülkeleri yıllardır tam üyelik kapısında bekletmektedir.  Bugün AB üyesi olan ülkelerin sahip olduğu siyasi ve ekonomik statünün Batı Balkan ülkelerine ne zaman tanınacağı hâlâ belirsizdir. Dolayısıyla Türkiye ile ilişkileri zayıflatacak her kararın ekonomik faturasını öncelikle bu ülkeler ödeyecektir.   Türkiye Artık Mütekabiliyet İlkesini Eksiksiz Uygulamalıdır Türkiye Cumhuriyeti de vize konusunda daha kararlı bir politika izlemelidir. Devletlerarası ilişkilerde en temel ilkelerden biri mütekabiliyet, yani karşılıklılıktır. Türk vatandaşlarından onlarca evrak isteyen... Aylarca bekleten... Yüksek vize ücretleri tahsil eden... Başvuruları reddederek vatandaşlarımızı mağdur eden... Her ülke, Türkiye'de de aynı uygulamayla karşılaşmalıdır. Kapıda vize uygulayan ülkeye kapıda vize... Konsolosluk vizesi isteyen ülkeye konsolosluk vizesi... Biyometri isteyen ülkeye biyometri... Hangi şart uygulanıyorsa aynı şartlar karşılıklı olarak uygulanmalıdır. Bu, uluslararası hukukun ve diplomatik eşitliğin doğal sonucudur.   Türk Vatandaşları Her Yıl Yüz Milyonlarca Avro Ödüyor Avrupa Komisyonu verilerine göre Türkiye, Schengen bölgesine en fazla vize başvurusu yapan ülkelerden biridir. 2025 yılında Türk vatandaşları yaklaşık 1,27 milyon Schengen vizesi başvurusu yaptı.  Sadece resmi başvuru ücretleri dikkate alındığında dahi yaklaşık 114 milyon avro ödeme yapılmıştır.  Buna aracı kurum ücretleri, seyahat sağlık sigortaları, noter, tercüme ve diğer masraflar eklendiğinde, Türk vatandaşlarının her yıl Schengen vizesi için ödediği toplam tutar yüz milyonlarca avroya ulaşmaktadır. Bu kaynak, Türkiye ekonomisinden çıkan önemli bir milli servettir. Montenegro (Karadağ), Avrupa Birliği'nin siyasi baskıları doğrultusunda hareket ederek kısa vadede Brüksel'den takdir görebilir. Ancak uzun vadede kaybedeceği en önemli şey, Türkiye gibi dost ve güçlü bir ülkeyle kurduğu güven ilişkisi olacaktır. Türkiye, hiçbir ülkeye karşı düşmanca bir politika izlememektedir.  Ancak dostluğun da karşılıklı olması gerekir. Montenegro, Avrupa Birliği'nin siyasi hesaplarında bir figüran olmayı tercih ederse bunun ekonomik ve diplomatik bedelini en çok kendisi ödeyecektir. Aynı uyarı, benzer baskılarla karşı karşıya kalabilecek diğer Balkan ülkeleri için de geçerlidir. Türkiye Cumhuriyeti, vatandaşının itibarını ve haklarını koruyacak güçtedir.  Vize konusunda da karşılıklılık ilkesi, istisnasız ve kararlılıkla uygulanmalıdır.